Składnik
Sos sojowy - jasny, ciemny i czym zastąpić?
Sos sojowy to słony, fermentowany sos z soi i pszenicy - podstawowa przyprawa umami w kuchni azjatyckiej. Występuje w wersji jasnej (do doprawiania) i ciemnej (do koloru i glazur). Dobry sos powstaje z naturalnej fermentacji, nie z hydrolizatu.
Gdzie używa się sosu sojowego?
Chiny
Japonia
Korea
TajlandiaCzym zastąpić sos sojowy?
Sos sojowy najlepiej zastąpić tamari (wersja zwykle bezglutenowa) - smak jest niemal identyczny. Zadziała też sos Maggi w mniejszej ilości albo, dla wersji bez soi, sos z aminokwasów kokosowych. W daniach smażonych, jak przy smażeniu w woku, zamiennik warto dodać pod koniec, żeby nie zgorzkniał.
Jak używać sosu sojowego w kuchni?
Sos sojowy dodaje się jako sól i wzmacniacz umami, zwykle pod koniec smażenia - zbyt długie gotowanie na dużym ogniu sprawia, że gorzknieje. Jasnego używa się do doprawiania, dipów i zup, ciemnego do koloru i glazur. Sprawdza się też w marynatach i dressingach. Wystarczy niewiele, bo jest bardzo słony.
Jakie są rodzaje sosu sojowego?
Jasny (light)
Rzadszy, słony i klarowny. Codzienny sos do doprawiania, dipów i zup - nie zabarwia dania.
Ciemny (dark)
Gęstszy, lekko słodki i mniej słony. Głównie do koloru i lśniących glazur w daniach smażonych.
Tamari
Japoński sos z samej soi, zwykle bezglutenowy. Pełniejszy i mniej ostry w smaku niż zwykły shoyu.
W jakich daniach używa się sosu sojowego?
Najlepsze dania z sosem sojowym →
Co to jest sos sojowy i z czego się go robi?
Sos sojowy to słony, ciemny płyn z fermentowanej soi i pszenicy z dodatkiem soli i wody. Tradycyjny powstaje z wielomiesięcznej naturalnej fermentacji, która daje głęboki smak umami. Tańsze wersje robi się z hydrolizatu białka - są tylko słone i ciemne, bez pełni smaku.
Czym różni się jasny sos sojowy od ciemnego?
Jasny sos sojowy jest rzadszy, bardziej słony i klarowny - służy do doprawiania, dipów i zup, nie zabarwiając dania. Ciemny jest gęstszy, lekko słodki i mniej słony, używa się go głównie do koloru i lśniących glazur. W wielu daniach łączy się oba dla smaku i wyglądu.
Jak smakuje sos sojowy?
Sos sojowy smakuje słono i głęboko umami, z lekką słodyczą i nutą fermentacji. Dobry sos z naturalnej fermentacji ma złożony, zaokrąglony smak, a tani z hydrolizatu jest po prostu słony. To on nadaje azjatyckim daniom wytrawną głębię, której nie da sama sól.
Czym zastąpić sos sojowy?
Sos sojowy można zastąpić kilkoma produktami:
- Tamari - niemal identyczne, zwykle bezglutenowe
- Sos Maggi - w mniejszej ilości, mocniejszy
- Sos z aminokwasów kokosowych - bez soi, dla alergików
Czy sos sojowy ma gluten?
Klasyczny sos sojowy zawiera gluten, bo do fermentacji używa się pszenicy. Bezglutenową alternatywą jest tamari, robione z samej soi - warto tylko sprawdzić, czy na etykiecie jest oznaczenie „bezglutenowe". To dzięki tamari dania jak pad thai da się zrobić bez glutenu.
Ile kalorii ma sos sojowy?
Sos sojowy ma około 60 kcal na 100 ml, ale używa się go łyżkami, więc kalorii wnosi niewiele. Kluczowa jest za to bardzo wysoka zawartość sodu - jedna łyżka pokrywa znaczną część dziennego limitu soli. Przy diecie niskosodowej warto sięgać po wersję o obniżonej zawartości soli.
Jak przechowywać sos sojowy?
Sos sojowy najlepiej przechowywać po otwarciu w lodówce, szczelnie zamknięty - zachowuje wtedy świeży smak i aromat. Dzięki dużej zawartości soli jest bardzo trwały i nie psuje się szybko, ale w cieple z czasem traci głębię. Zamknięta butelka może stać w szafce.
Gdzie kupić dobry sos sojowy i ile kosztuje?
Sos sojowy jest dostępny w każdym markecie, ale po dobry z naturalnej fermentacji lepiej sięgnąć w sklepie azjatyckim lub online. Butelka 150-500 ml kosztuje 8-20 zł. Warto wybierać te z krótkim składem (soja, pszenica, sól, woda), jak Kikkoman - unikać hydrolizatu.