Mleko kokosowe - co to jest, do czego i czym zastąpić?

Mleko kokosowe to gęsty płyn wyciskany ze startego miąższu dojrzałego kokosa zalanego gorącą wodą. Ma zawartość tłuszczu 17-24% i konsystencję śmietanki. To nie jest woda kokosowa (klarowny płyn ze środka orzecha) ani mleko roślinne do picia z kartonu, które jest mocno rozwodnione. Do gotowania służy mleko kokosowe w puszce, o krótkim składzie: ekstrakt kokosowy i woda.

Mleko kokosowe wygląda jak gęsty, biały płyn o kremowej konsystencji, zbliżony do rzadkiej śmietany. Po otwarciu puszki tłustsza śmietanka często zbiera się na górze, a rzadszy płyn na dole - to normalne i wystarczy je zamieszać. Po schłodzeniu mleko gęstnieje, a w cieple znów się upłynnia.

Mleko kokosowe smakuje łagodnie słodko i orzechowo, z wyraźną nutą kokosa. Jest kremowe i tłuste, dlatego łagodzi ostrość chili w curry i zaokrągla kwaśne zupy. Dobrej jakości mleko z wysoką zawartością tłuszczu smakuje pełniej niż tanie, rozwodnione wersje.

Mleko kokosowe ma około 185 kcal na 100 ml, z czego większość to tłuszcz: 20 g tłuszczu (w tym 18 g nasyconych), 3 g węglowodanów i 2 g białka. Tłuszcz kokosowy jest nasycony, dlatego mleko jest kaloryczne i lepiej używać go z umiarem. Wersje light mają nawet o połowę mniej kalorii.

Mleko kokosowe nie ma laktozy - to produkt w pełni roślinny, zrobiony z kokosa i wody, bez mleka zwierzęcego. Nadaje się więc dla osób z nietolerancją laktozy i na diecie wegańskiej, gdzie zastępuje śmietanę w zupach i sosach.

Mleko kokosowe jest zdrowe w rozsądnych ilościach - dostarcza zdrowych tłuszczów MCT, żelaza i potasu, jest bez laktozy i wegańskie. Ma jednak dużo tłuszczów nasyconych i kalorii, dlatego przy diecie odchudzającej lub problemach z cholesterolem lepiej sięgać po wersję light i nie przesadzać z ilością.

Mleko kokosowe dodaje się do zupy pod koniec gotowania, na małym ogniu, i nie gotuje już intensywnie - wrzątek warzy je i rozdziela na tłuszcz i wodę. Najpierw gotuje się wywar i składniki, a mleko wlewa na końcu i podgrzewa bez zagotowania. Tak powstaje gładka, kremowa zupa, na przykład tom kha gai.

Do curry najlepsze jest mleko kokosowe z zawartością tłuszczu powyżej 20% i jak najkrótszym składem. Gęste mleko daje kremowy sos i ładnie oddziela tłuszcz do podsmażenia pasty curry. Wersje light (5-9% tłuszczu) są zbyt wodniste i sos wychodzi rzadki.

Mleko kokosowe po otwarciu przechowuje się w lodówce maksymalnie 3-4 dni, przełożone z puszki do zamkniętego pojemnika. W puszce nie powinno zostawać, bo metal się utlenia. Rozwarstwienie po schłodzeniu jest normalne - wystarczy podgrzać i zamieszać.

Mleko kokosowe można mrozić i wytrzyma w zamrażarce 2-3 miesiące. Najwygodniej zamrozić je w foremce do kostek lodu i wyjmować po jednej porcji do curry lub zupy. Po rozmrożeniu mleko bywa lekko rozwarstwione, dlatego przed użyciem dobrze je zamieszać lub krótko zmiksować.

Domowe mleko kokosowe powstaje z wiórków kokosowych i gorącej wody. Szklankę wiórków zalewa się 2 szklankami wrzątku, miksuje przez minutę i przeciska przez gazę. Wychodzi około 400 ml. Smakuje świeżo, ale jest rzadsze niż mleko z puszki, więc do curry i tak lepsza jest wersja puszkowa.

Mleko kokosowe w puszce jest dostępne w każdym większym markecie - w Lidlu, Biedronce i Auchan, w dziale kuchni świata - a także w sklepach azjatyckich i online. Puszka 400 ml kosztuje 4-8 zł zależnie od zawartości tłuszczu. Sklepowe wersje z marketu w zupełności wystarczą do domowego curry.